- Διαφήμιση -

Αν και το θέμα του επιτάφιου θρήνου είναι κοινό σε ανατολή και δύση και εξαιρετικά δημοφιλές στην τέχνη του μεσαίωνα και της αναγέννησης αυτό το έργο του Αντρέα Μαντένια είναι μοναδικό. Ο ρεαλισμός συγκλονιστικός σπαράζει την καρδιά του θεατή που μπαίνει μέσα στη σκηνή χάρις την απίστευτη προοπτική που συνθέτει ο καλλιτέχνης δίνοντας το στίγμα της τραγικότητας της σκηνής. Οι τρύπες από τα καρφιά στα πόδια και τα χέρια του Χριστού είναι τόσο αληθινές που μοιάζουν μαζί με τις υπόλοιπες ανατομικές λεπτομέρειες με φωτογραφική απεικόνιση.

-Ανακαλύψτε το νέο e-shop του Βιβλιοπωλείου ΚΟΥΚΙΔΑ-

Η περιορισμένη παλέτα του Μαντένια εντείνει αυτή την τραγικότητα ενώ τα πρόσωπα της Παναγίας, του Ιωάννη και το ελάχιστο που διακρίνεται από τη Μαρία τη Μαγδαληνή σπαράζουν από την οδύνη με τρόπο απόλυτα ρεαλιστικό. Ο πίνακας που φιλοτεχνήθηκε περί τα 1480 εκτίθεται στην Πινακοθήκη Μπρέρα του Μιλάνο και θεωρείται το ανυπέρβλητο αριστούργημα του Μαντένια. Το σώμα του Ιησού βρίσκεται πάνω σε μια μαρμάρινη πλάκα με το χρώμα του θανάτου συγκλονιστικά αποτυπωμένο στο σώμα που έχει προετοιμαστεί για την ταφή, όπως μαρτυρεί και το μυροδοχείο. Ο ίδιος ο χώρος «μυρίζει» θάνατο. Σκοτεινός, πνιγηρός, υγρός. Τα πρόσωπα θρηνούν με τρόπο σπαρακτικό, κραυγάζουν από οδύνη πάνω από το σώμα του νεκρού Χριστού που έχει τοποθετηθεί πάνω στην λίθινη πλάκα και παρουσιάζεται με έναν πρωτόγνωρο τρόπο σε σχέση με το θεατή, ειδικά τα πόδια.

Το σώμα είναι παγωμένο, απογυμνωμένο από κάθε θεϊκή αναφορά, κάθε λάμψη και υπαινιγμό πνευματικότητας. Το πρόσωπο δεν είναι εκείνο που έχουμε συνηθίσει σε ανάλογες θεματικές της εποχής αλλά σκληρό, που δεν μας προϊδεάζει για την επερχόμενη ανάσταση. Προσέξτε το ύφασμα που καλύπτει το σώμα του Ιησού και τις πτυχές του και νιώστε την απίστευτη δύναμη αυτού του αριστουργηματικού έργου. Αυτό όμως που το κάνει τόσο συγκλονιστικό είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Μαντένια «μιλάει» στο θεατή. Το σώμα του Χριστού βρίσκεται μια ανάσα από το βλέμμα του παρατηρητή ο οποίος ακολουθεί τις πινελιές «διαβάζοντας» όλες τις τρομακτικές λεπτομέρειες των παθών του Ιησού αναγκάζοντας το να μείνει στη σκηνή, μην μπορώντας να ξεφύγει από την οπτική παγίδα που έχει στήσει ο Μαντένια.

Ο πίνακας φαίνεται ότι βρίσκονταν στο εργαστήριο του Μαντένια όταν πέθανε και πωλήθηκε από το γιο του Λουδοβίκο στον καρδινάλιο Σιγκισμόντο Κονζάγκα για να ξεπληρωθούν τα χρέη του καλλιτέχνη ενώ αναφέρεται μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων των αρχόντων της Μάντοβα το 1627. Η πορεία του έργου εφεξής ως τα σήμερα δεν είναι ακόμη πλήρως τεκμηριωμένη με την επικρατέστερη εκδοχή να θέλει τον πίνακα να πωλείται στα 1628 στον Κάρολο Ι της Αγγλίας μαζί με τα άλλα αντικείμενα της συλλογής του Κονζάγκα , από εκεί στην αγορά έργων τέχνης και ακολούθως να αγοράζεται για τη συλλογή του Καρδιναλίου Μαζαρίν. Η πινακοθήκη της Μπρέρα απέκτησε το έργο το 1824 και έκτοτε αποτελεί τμήμα της συλλογής της. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ιστορικοί της τέχνης εκτιμούν ότι ο Μαντένια φιλοτέχνησε το έργο πιθανότατα για το δικό του ταφικό μνημείο.