Είχα την τύχη να γνωρίσω πριν λίγες μέρες την Θεοδώρα Πέτσα. Κορίνθια, μεγαλωμένη τα περισσότερα χρόνια της ζωής στο Μόντρεαλ του Καναδά.

Αρχικά, μέσα από την συζήτηση που είχαμε μου έκανε εντύπωση το αντικείμενο εργασίας της. Δεν συναντάς συχνά παιδαγωγούς που έχουν επιλέξει να ασχολούνται με το εκπαιδευτικό σύστημα Montessori. Όχι στην Ελλάδα τουλάχιστον, καθώς υπάρχουν μόνο στην Αθήνα.

Αυτό που με εξέπληξε όμως, είναι πως η Θεοδώρα μόλις στα 22 της χρόνια, έχει καταφέρει να καταξιωθεί επαγγελματικά στην Γαλλία ως παιδαγωγός αλλά και έχοντας δημιουργήσει την δική της εταιρεία εύρεσης babysitter.

 

Δραστήρια από το σχολείο, όντας πρόεδρος του συμβουλίου των μαθητών του σχολείου της στο Μόντρεαλ και πολέμια των φυλετικών διακρίσεων, στην αρχή της καριέρας της ως νομικός είχε θέσει ως στόχο να υπερασπίζεται πάντα τους «αδύναμους». Στην πορεία όμως η φιλοσοφία και και ο αντίκτυπος του παιδαγωγικού συστήματος Montessori την κέρδισαν.

Η Θεοδώρα βρίσκεται για λίγες μέρες στην Ελλάδα και παραχωρεί στο Sfedona και την Βίκυ Γεωργακοπούλου μία πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη.

 

Ποιο είναι το αντικείμενο σπουδών σου;

O τομέας σπουδών μου ήταν νομική και άλλαξα πολύ γρήγορα το πεδίο εργασίας μου στην εκπαίδευση.

 

Πόσα χρόνια ζεις στο Παρίσι και με τι ασχολείσαι;

Ζω στο Παρίσι εδώ και δυόμισι χρόνια και είμαι δασκάλα Montessori για την ηλικιακή ομάδα 2-3 ετών.

 

Ερώτηση: Πως αποφάσισες να ασχοληθείς με το παιδαγωγικό σύστημα Montessori;

Γνώριζα τη μέθοδο πολλά χρόνια και έβλεπα τη θετική επίδραση που είχε στα παιδιά που γνώριζα και πόσο γεμάτα και ώριμα φαινόταν. Μόλις παρατήρησα για πρώτη φορά αίθουσα
διδασκαλίας, ήξερα πως μου άρεσε.

Περιέγραψε μας μία τυπική ημέρα στην τάξη σε ένα σχολείο Μοντεσσόρι.

Τα παιδιά φτάνουν το πρωί και επιλέγουν να εργάζονται ανεξάρτητα ή σε μικρές ομάδες. Σε μια αίθουσα διδασκαλίας 20 παιδιών, 20 διαφορετικές δραστηριότητες μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα. Αυτό αφήνει σε κάθε παιδί την ευκαιρία να επιλέξει μια δραστηριότητα που τον ενδιαφέρει και να δουλέψει με αυτή για όσο χρονικό διάστημα θέλει. Τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αναπτύξουν συγκέντρωση, τάξη, συνεργασία, ανεξαρτησία και αγάπη εξερεύνησης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο δάσκαλος στην τάξη (που ονομάζεται Οδηγός) δίνει μαθήματα ατομικών ή μικρών ομάδων παρατηρώντας τα παιδιά που επιλέγουν. Ο δάσκαλος Montessori δεν χρησιμεύει ως κέντρο προσοχής, αλλά ως παρατηρητής και διευκολύνει και εκτιμά τα μοναδικά ενδιαφέροντα και την πρόοδο κάθε παιδιού. Ο δάσκαλος επιδεικνύει ένα έργο, ξοδεύει ένα-σε-ένα χρόνο με ένα παιδί για να
ξεπεράσει ένα πρόβλημα ή οδηγεί σε μια μικρή δραστηριότητα την ομάδα. Ο δάσκαλος κατευθύνει τα παιδιά σε μια δραστηριότητα κατάλληλη για την ανάπτυξή τους ή ανακατευθύνει παιδιά των οποίων οι ενέργειες μπορεί να ενοχλούν τα άλλα παιδιά στη δουλειά. Ο βοηθός διδασκαλίας βοηθά επίσης στη διατήρηση της αρμονίας στην αίθουσα και
εξασφαλίζει ότι τα υλικά της αίθουσας διδασκαλίας είναι προετοιμασμένα και διοχετεύονται σωστά κάθε μέρα.

Το προετοιμασμένο περιβάλλον προσφέρει στο παιδί ευκαιρίες να δεσμευτεί σε ενδιαφέρον και ελεύθερα επιλεγμένο έργο, το οποίο αναδεικνύει μακρές περιόδους συγκέντρωσης που δεν πρέπει να διακόπτονται. Η ελευθερία αναπτύσσεται μέσα σε σαφή όρια και αυτό επιτρέπει στα παιδιά να ζουν σε αρμονία με τους άλλους στη μικρή κοινωνία στην οποία ανήκουν, δηλαδή στην τάξη. Τα παιδιά εργάζονται με επιστημονικά σχεδιασμένα υλικά από σκυρόδεμα, τα οποία τους παρέχουν τα κλειδιά για να εξερευνήσουν τον κόσμο μας και να αναπτύξουν βασικές γνωστικές ικανότητες. Τα υλικά έχουν σχεδιαστεί για να επιτρέπουν στο παιδί να αναγνωρίζει το σφάλμα από τον εαυτό του και να είναι υπεύθυνο για τη δική του εκμάθηση. Αυτό επιτρέπει στα παιδιά να ενεργούν, να θέλουν και να σκέπτονται μόνα τους, και τους βοηθά να αναπτύξουν εμπιστοσύνη και εσωτερική πειθαρχία.

Φωτογραφία από το αρχείο της Θεοδώρας Πέτσα.

Στα σχολεία όπου διδάσκεται το συγκεκριμένο σύστημα, σε τι δίνετε βάση;

Σεβόμαστε την ακεραιότητα του παιδιού και προσφέρουμε μια μέθοδο που ενισχύει την πλήρη ανεξαρτησία. Η μέθοδος βασίζεται επίσης στο σεβασμό της μοναδικότητας κάθε παιδιού και στην εργασία αυτή καθεαυτή.
Ο σεβασμός είναι το θεμέλιο της μεθόδου Montessori. Τα παιδιά έχουν απορροφητικά μυαλά. Το νεαρό μυαλό είναι έτοιμο και πρόθυμο να μάθει. Tους επιτρέπουμε να κατευθύνουν τη δική τους εκμάθηση. Αυτό τους δίνει την ελευθερία να επιλέγουν δραστηριότητες με βάση τις εσωτερικές τους ανάγκες και να εργάζονται με τον δικό τους ρυθμό.

 

Κατά τη γνώμη σου ποιος είναι ο θετικός αντίκτυπος αυτού του παιδαγωγικού συστήματος σε ένα παιδί;

Για μένα, το πιο θετικό πράγμα που προσφέρουμε στα παιδιά είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ανεξαρτησία, σωματική και ψυχική. Καθώς και να προσφέρουμε ένα περιβάλλον και μία προσέγγιση που σέβεται τον ρυθμό τους, όπου δεν πιέζονται να υπερβούν το άριστο, ούτε μένουν σε έναν τόπο που δεν προχωράνε με το ρυθμό τους και ως εκ τούτου
δεν είναι αρκετά διεγερμένα σε ένα επίπεδο ανώτερο. Αυτό επιτρέπει στα παιδιά να ενεργούν, να θέλουν και να σκέπτονται μόνα τους, και τους βοηθά να αναπτύξουν εμπιστοσύνη και εσωτερική πειθαρχία. Πιστεύω ότι έχει τεράστιο αντίκτυπο στις κοινωνικές
δεξιότητες τους και στη συμπεριφορά τους. Τα παιδιά Montessori εμφανίζουν συχνά μεγαλύτερη αίσθηση «δικαιοσύνης » και αλληλεπιδρούν με έναν «συναισθηματικά θετικό» τρόπο.

 

Στην Γαλλία στηρίζονται τα σχολεία Montessori από το κράτος και τους γονείς;

Δυστυχώς, τα σχολεία Montessori δεν βοηθούνται οικονομικά ακόμη από το κράτος (έστω και αν υπάρχουν ήδη δεκάδες σε όλη τη Γαλλία) και τα σχολεία χρηματοδοτούνται 100% από εισφορές γονέων.

Γνωρίζουμε ότι στην Αθήνα υπάρχουν σχολεία τα οποία βασίζουν τον τρόπο διδασκαλίας τους στο σύστημα της Μαρίας Μοντεσσόρι. Στην Κορινθία και γενικότερα στην επαρχία, πιστεύεις ότι μπορεί να δημιουργηθεί ένα παρόμοιο σχολείο προωθώντας το συγκεκριμένο σύστημα διδασκαλίας;

Νομίζω ότι εκτός των μεγάλων πόλεων, οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να γνωρίσουν νέες μεθόδους διδασκαλίας, και όχι το παραδοσιακό φροντιστήριο. Υποτιμούμε το γεγονός ότι οι κάτοικοι των επαρχιακών πόλεων μπορούν και θέλουν πολύ να εξελιχθούν, να αναπτυχθούν και να μάθουν να ανοίγουν το μυαλό τους για να αλλάξουν τους παραδοσιακούς τρόπους τους, όπως όλοι μας. Οι Έλληνες γονείς αγαπάνε πάρα πολύ τα παιδιά τους, και αυτό είναι ωραίο, αλλά από την άλλη πλευρά τα εμποδίζουν με τον τρόπο τους να αναπτύξουν γρήγορα την ανεξαρτησία τους και την προσωπικότητα τους. Δεν νομίζω ότι θα είναι εύκολο και πιστεύω ότι πρέπει να υπάρξει μεγάλη συζήτηση γύρω από αυτό το θέμα πριν συμβεί κάτι συγκεκριμένο και αυτό επειδή έζησα και εγώ στην Κόρινθο.
Στο τέλος της ημέρας, το Μontessori πραγματικά αγκαλιάζει το κάθε παιδί, την κάθε ξεχωριστή προσωπικότητα. Πιστεύω ότι οι άνθρωποι που θα ήθελαν να προσφέρουν κάτι ξεχωριστό στα παιδιά τους και να τα βοηθήσουν να ανεξαρτητοποιηθούν όταν ακόμη είναι μικρά (και όχι όταν έχουν ήδη παιδιά) θα τους ήταν ενδιαφέρον και ίσως βοηθούσε μία αλλαγή νοοτροπίας πάνω στον τρόπο διδασκαλίας γενικά.