- Διαφήμιση -

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να απεικονιστεί η επιφάνεια μιας σφαίρας σε δύο διαστάσεις;

Αν κοιτάξετε έναν συνηθισμένο παγκόσμιο χάρτη, η Γροιλανδία εμφανίζεται σχεδόν το ίδιο μεγάλη με την Αφρική, αν και στην πραγματικότητα είναι 14 φορές μικρότερη. Επιπλέον, η Ανταρκτική μοιάζει μεγαλύτερη από ό,τι όλες οι υπόλοιπες ήπειροι μαζί.

-Ανακαλύψτε το νέο e-shop του Βιβλιοπωλείου ΚΟΥΚΙΔΑ-

Όλοι οι επίπεδοι χάρτες της Γης αναπόφευκτα περιέχουν λάθη, αφού είναι αδύνατο να προβάλλει κανείς με ακρίβεια την επιφάνεια μιας σφαίρας σε ένα δυσδιάστατο χαρτί.

Ας δούμε για παράδειγμα την προβολή του Μερκάτορ, τον χάρτη που συχνά συναντάμε κρεμασμένο στους τοίχους σχολείων και αποτελεί τη βάση του Google Maps. Ο χάρτης Μερκάτορ αποτυπώνει με σχετική ακρίβεια το σχήμα κάθε χώρας, ωστόσο παραμορφώνει τις περιοχές κοντά στους πόλους και τις εμφανίζει πολύ μεγαλύτερες από ό,τι πραγματικά είναι.

«Κανένας χάρτης δεν είναι τέλειος σε όλα»αναφέρει σε δελτίο Τύπου ο Ρίτσαρντ Γκοτ του Πανεπιστημίου του Πρίνστον. «Ένας χάρτης που είναι καλός σε κάτι μπορεί να μην είναι καλός σε άλλα» λέει.

Ο Γκοτ, καθηγητής αστροφυσικής με ενδιαφέρον για τη χαρτογραφία, συνεργάστηκε με δύο άλλους επιστήμονες για να δημιουργήσει έναν χάρτη «πιο ακριβή από οποιονδήποτε άλλο. Η μελέτη δεν έχει υποβληθεί ακόμα σε έλεγχο, είναι όμως διαθέσιμη ως προδημοσίευση στο arXiv.

Ο χάρτης εμφανίζει το βόρειο και το νότιο ημισφαίριο ως δύο εφαπτόμενους δίσκους –ό,τι θα έβλεπε κανείς αν φωτογράφιζε τη Γη από μακριά με τον βόρειο ή τον νότιο πόλο στο κέντρο. Εναλλακτικά, οι δύο δίσκοι του χάρτη θα μπορούσαν να εμφανίζουν το δυτικό και το ανατολικό ημισφαίριο, ωστόσο αυτός ο διαχωρισμός δεν βασίζεται σε σαφή γεωγραφικά κριτήρια.

Σε αντίθεση με άλλους χάρτες, η νέα απεικόνιση δεν κόβει στη μέση τους ωκεανούς, όπως συμβαίνει στην προβολή του Μερκάτορ και άλλους χάρτες. Ακόμα, τα σφάλματα απόστασης είναι μικρότερα από ό,τι σε οποιονδήποτε άλλο δυσδιάστατο χάρτη.

Και η παραμόρφωση των πολικών περιοχών είναι πολύ μικρότερη, αφού η τεχνητή αύξηση μεγέθους δεν υπερβαίνει τις 1,57 φορές.

Σύμφωνα με τον δρ Γκοτ, η νέα απεικόνιση είναι ο πρώτος χάρτης δύο όψεων.

Για να εκτιμήσουν την αξιοπιστία του χάρτη, οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα σύστημα βαθμολόγησης που εξετάζει έξι είδη παραμόρφωσης: το σχήμα κάθε περιοχής, την έκταση, τις αποστάσεις, τις παραμορφώσεις καμπύλωσης και τα σφάλματα ασυνέχειας (όπως το κόψιμο του Ειρηνικού στα δύο). Οι χάρτες που συγκεντρώνουν τη μικρότερη βαθμολογία είναι οι ακριβέστεροι, εξηγούν οι ερευνητές. Η υδρόγειος σφαίρα που αναπαράγει πιστά το πραγματικό σχήμα της Γης θα ήταν ο μόνος χάρτης με βαθμολογία μηδέν.

Σύστημα με το σύστημα βαθμολόγησης της νέας μελέτης, ο καλύτερος χάρτης που είχε δημιουργηθεί είναι ο Βίνκελ ΙΙΙ (Winkel Τripel), τον οποίο επινόησε το 1921 ο γερμανός χαρτογράφος Όσβαλντ Βίνκελ (αυτός είναι ο χάρτης που χρησιμοποιεί σήμερα η National Geographic Society).

Ο χάρτη του Βίνκελ πετυχαίνει το ικανοποιητικό σκορ 4.563, πάσχει όμως από σφάλμα ασυνέχειας καθώς κόβει στα δύο τον Ειρηνικό Ωκεανό, με το ανατολικό κομμάτι στη δεξιά άκρη του χάρτη και το δυτικό στα αριστερά. Λόγω της ασυνέχειας, η Χαβάη μοιάζει να απέχει από την Ασία πολύ περισσότερο από ό,τι στην πραγματικότητα.

Συγκριτικά, ο νέος χάρτης δύο όψεων συγκέντρωσε οριακά χαμηλότερη βαθμολογία 4.497.

«Πιστεύουμε ότι είναι ο πλέον ακριβής χάρτης της Γης μέχρι σήμερα» γράφουν οι ερευνητές, οι οποίοι έχουν επίσης δημιουργήσει χάρτες δύο όψεων του Άρη, του Δία και άλλων πλανητών.